* άρθρο του Δρ. Μάριου Κουμουρτζή, MD, MSc, στο ένθετο “Περί Υγείας” της Κυριακάτικης έκδοσης της εφημερίδας “Ταχυδρόμος”, 21 Απριλίου 2024.
Λίγα λόγια για την Ψωρίαση
- Η Ψωρίαση ανήκει στις αυτοάνοσες παθήσεις του δέρματος, και συγκεκριμένα θεωρείται αυτοφλεγμονώδης νόσος, αφού κινητοποιούνται διάφορες πρωτεΐνες που δημιουργούν ένα μονοπάτι φλεγμονής στον οργανισμό. Είναι συχνή και προσβάλλει με την ίδια συχνότητα άντρες και γυναίκες. Η έναρξη της νόσου μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά συνήθως εμφανίζει δυο ηλικιακές κορυφώσεις επίπτωσης, από 18 έως 39 ή μεταξύ 50 και 69 ετών.
- Η Ψωρίαση δεν είναι μεταδιδόμενο νόσημα! Δηλαδή ακόμα και να ακουμπήσουμε απευθείας το δέρμα ενός ασθενούς με Ψωρίαση δεν υπάρχει καμία περίπτωση να εμφανίσουμε Ψωρίαση. Η σύγχυση ξεκινά από την ονομασία του νοσήματος και την ηχητική ομοιότητα με την ψώρα, νόσημα το οποίο είναι μεταδοτικό και οφείλεται στο άκαρι της ψώρας.
- Μπορεί όμως εκτός από το δέρμα, να επεκταθεί και σε άλλα συστήματα του σώματος, με σημαντικότερη την προσβολή των αρθρώσεων και την εμφάνιση ψωριασικής αρθρίτιδας. Η ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να προηγείται, να έπεται ή να εμφανίζεται μαζί με την Ψωρίαση.
- Επίσης σημαντικό είναι ότι επηρεάζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών, ειδικά σε εκτεταμένες βλάβες στο δέρμα ή σε ειδικές εντοπίσεις, όπως τα γεννητικά όργανα, τα νύχια, το τριχωτό της κεφαλής, τα πέλματα.
- Προσοχή:Τα συμπτώματα της ψωρίασης μπορεί να επιδεινωθούν από το άγχος, την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συνήθη συμπτώματα της πιο συχνής μορφής Ψωρίασης, της Ψωρίασης κατά πλάκας είναι: • ερυθρές κηλίδες δέρματος που καλύπτονται από αργυρόχροα λέπια • ξηρό δέρμα • ήπιος έως έντονος κνησμός, αίσθημα καύσου ή ευαισθησία. Ο πόνος και ο κνησμός που προκαλούνται από τις πλάκες μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής.
Πόσο συχνά εμφανίζεται η ψωρίαση;
Η ψωρίαση εμφανίζεται περίπου στο 2-3% του πληθυσμού παγκοσμίως. Στην Ευρώπη, πάσχουν περισσότεροι από 14,5 εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ στην Ελλάδα, κατά προσέγγιση το 2-3% του Ελληνικού πληθυσμού πάσχει από κάποιας μορφής ψωρίαση, σύμφωνα με την Επιστημονική Ομάδα Εργασίας Ψωρίασης που έχει δημοσιευτεί και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας το 2023 .
Πως αντιμετωπίζεται η ψωρίαση;
Ο κύριος στόχο της θεραπείας είναι η καταπολέμηση των ενοχλητικών συμπτωμάτων και εκδηλώσεων, μπλοκάροντας τα μόρια και τις πρωτείνες που συμμετέχουν στο μονοπάτι της φλεγμονής της Ψωρίασης.
Πρακτικά στο ιατρείο, αντιμετωπίζεται ανάλογα με τη βαρύτητα και την έκταση της. Σε ήπιες μορφές με τοπικά παράγωγα βιταμίνης D και κρέμες στεροειδών. Σε μέτριες και βαρύτερες μορφές ή όταν υπάρχει ψωρίαση σε ειδικές εντοπίσεις ή όταν επηρεάζεται πολύ η καθημερινότητα και η ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς, αντιμετωπίζεται με κλασικά συστηματικά φάρμακα όπως η κυκλοσπορίνη και η μεθοτρεξάτη, και πιο εστιασμένα φάρμακα όπως οι εστέρες τoυ φoυμαρικoύ oξέoς και η απρεμιλάστη, αλλά και με τα πιο σύγχρονα φάρμακα της Ψωρίασης που ονομάζονται βιολογικοί παράγοντες. Οι βιολογικοί παράγοντες προσφέρουν αποτελεσματικότητα και ασφάλεια σε μακροχρόνια χρήση.
Πότε θα φανούν τα πρώτα αποτελέσματα στο δέρμα;
Τα πρώτα αποτελέσματα φαίνονται ακόμα και στην πρώτη ένεση τις πρώτες ημέρες της θεραπείας. Στόχος πλέον όλων των φαρμάκων της Ψωρίασης είναι η απόλυτη κάθαρση του δέρματος 90-100% και φυσικά η προστασία των αρθρώσεων. Οι βιολογικοί παράγοντες στοχεύουν ειδικά μόρια στο μονοπάτι της φλεγμονής και έτσι η θεραπεία είναι πιο στοχευμένη χωρίς κίνδυνο οργανοτοξικότητας. Απαραίτητη βέβαια είναι η παρακολούθηση των ασθενών τόσο κλινικά όσο και εργαστηριακά. Επίσης, όπως συμβαίνει με όλα τα χρόνια νοσήματα, πρέπει να σεβόμαστε και το προφίλ κάθε ασθενoύς, λαμβάνοντας υπόψη τις συννοσηρότητές του.
Τι να προσέξω στη διατροφή?
Η διατροφή μπορεί να ρυθμίσει την φλεγμονή των ασθενών με ψωρίαση. Φαίνεται ότι η παρουσία αντιοξειδωτικών και αντιφλεγμονωδών συστατικών, π.χ. διαιτητικές ίνες, ωμέγα-3 οξέα, μερικές πολυφαινόλες, βιταμίνες A, E και C και ιχνοστοιχεία αλλά και ιχθυέλαια (ωμέγα-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα), φρούτα και λαχανικά και προβιοτικά, βελτιώνουν τα συμπτώματα στο δέρμα. Επίσης, η διατροφή με πολλά κεκορεσμένα λιπαρά που βρίσκονται, μεταξύ άλλων, στο βούτυρο και στο κόκκινο κρέας, αυξάνουν τη συγκέντρωση ιντερλευκινών και έτσι, συμβάλλουν στην αύξηση της φλεγμονής.
Συζητήστε το με τον δερματολόγο σας
Πλέον υπάρχει μια πλούσια επιλογή θεραπευτικών επιλογών, και συζητώντας τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς σας, με το Δερματολόγο σας, θα καταλήξετε στην θεραπεία που ταιριάζει καλύτερα στην ιδιοσυγκρασία σας και φυσικά στον τύπο της Ψωρίασης. Υπάρχει διαρκής έρευνα και συνεχώς δημιουργούνται και δοκιμάζονται νέες θεραπείες.